MPTW - Mazowiecki Program Transferu Wiedzy
MENU:
Logowanie
Przedsiębiorczość akademicka
O PRZEDSIĘBIORCZOŚCI
Przedsiębiorczość akademicka to zaangażowanie środowiska akademickiego, a więc studentów, doktorantów, kadr placówek naukowych, na rzecz podnoszenia innowacyjności gospodarki poprzez komercjalizację wyników prowadzonych badań oraz technologii opracowywanych w trakcie pracy naukowej.
Rozwój przedsiębiorczości akademickiej opiera się zatem na wykorzystaniu wiedzy, potencjału intelektualnego i zapału środowiska akademickiego, którego innowacyjne pomysły bardzo często zostają wykorzystane do uruchomienia nowej działalności gospodarczej.
Podstawą przedsiębiorczości akademickiej są zakładane przez studentów i pracowników naukowych firmy typu spin-out oraz spin-off.
Firmy spin - out są to przedsiębiorstwa niezależne i nie powiązane z instytucją naukową lub badawczą, które powstają na drodze usamodzielnienia się studentów lub pracowników naukowych. Ich działalność związana jest z komercyjnym wykorzystaniem technologii, wiedzy i umiejętności nabytych w organizacji macierzystej. Firmy spin – off natomiast to przedsiębiorstwa zależne od organizacji macierzystej, często powiązane z nią kapitałowo lub operacyjnie. Zakładane są przez pracowników instytucji naukowej lub badawczej, którzy wykorzystują jej zasoby intelektualne i materialne do rozwoju innowacyjnych technologii.
PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ AKADEMICKA W POLSCE
Polska znajduje się w początkowej fazie kształtowania modelu rozwoju przedsiębiorczości akademickiej. Zaangażowanie uczelni, jej studentów, doktorantów w działalność gospodarczą – tworzenie firm jest niezbędne, a jest możliwe dzięki Ustawie z dnia 27 lipca 2005 roku „Prawo o szkolnictwie wyższym”.
W Polsce istnieje wiele instytucji wsparcia przedsiębiorczości akademickiej takich jak: parki technologiczne i inicjatywy parkowe- 46, inkubatory technologiczne-17, pre-inkubatory akademickie - 51, inkubatory przedsiębiorczości – 46, centra transferu technologii – 87 – jak podaje Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości w swoim raporcie o „Ośrodkach Innowacji i Przedsiębiorczości” z 2009 roku. Programy wsparcia przedsiębiorczości akademickiej mogą być realizowane przez powyżej wymienione jednostki w ramach różnych programów operacyjnych takich jak: Innowacyjna Gospodarka, Kapitał Ludzki oraz Regionalne Programy Operacyjne dla szesnastu województw.
Przedsiębiorczość Akademicka w Polsce, mimo znacznego postępu, dopiero się rozwija. Można podać tylko nieliczne przykłady firm, które powstały w Polsce, które można zaliczyć do sieci Akademickich Inkubatorów Przedsiębiorczości (Apeiron, Pixnet, Akonta, SoLex, Butango).
W Polsce szkoły wyższe nie są zainteresowane rozwojem działalności gospodarczej przez studentów czy pracowników. Aby sytuacja uległa poprawie należałoby stworzyć odpowiednie zaplecze naukowo- badawcze dla studentów oraz przygotować środowisko akademickie do prowadzenia w przyszłości własnej firmy. Wsparcie uczelni wiązałoby się ze zwiększeniem chęci do działania oraz zmniejszeniem ryzyka niepowodzenia.
PRZEDSIEBIORCZOŚĆ AKADEMICKA NA ŚWIECIE
W UE dobrym przykładem kraju, który stosuje politykę wspierania tworzenia firm akademickich jest Finlandia. Istnieje przynajmniej kilka przyczyn takiego stanu rzeczy: wysokie nakłady na B+R (high-tech R&D), zarówno publiczne jak i prywatne, szeroka współpraca między instytucjami związanymi z transferem technologii – uczelnie, instytucje naukowe, centra technologiczne – a inwestorami (jednostkami oferującymi kapitał). Odpowiednie uwarunkowania dla przedsiębiorczości akademickiej przez odpowiednią politykę państwa umożliwiły powstanie przedsiębiorstw z obszaru nanotechnologii, takich jak: KSV instruments, Nanolab Systems, Genano.
W USA decydujące znaczenie dla wzmocnienia powiązania badań naukowych z potrzebami rynku i zwiększenia efektywności wdrożeń w USA odgrywa ustawa Bayh-Dole’a z 1980 roku, która umożliwiła rozwój przedsiębiorczości akademickiej. Technologie wypracowane na uniwersytetach w USA mogą być podstawą do rozpoczęcia nowej działalności. To wymaga znalezienia przedsiębiorców i kapitału zalążkowego. Zazwyczaj pierwszy rok jest przeznaczony na sprawdzenie technicznej wykonalności oraz potencjału rynkowego. Kiedy zostanie potwierdzona słuszność przedsięwzięcia, firma wchodzi w stadium rozwoju i może znaleźć inne źródła finansowania. W USA w latach 1980-2003 powstało 4,5 tysiąca spółek bazujących na technologiach transferowanych z uczelni i instytutów badawczych, spośród których na rynku wciąż funkcjonuje około 60%. Przykładami firm z USA, które powstały w ramach przedsiębiorczości akademickiej są: Genentech - biotechnologia, Google – informatyka, Intel – informatyka. Warto zwrócić uwagę, że oprócz stworzenia uwarunkowań prawnych dla przedsiębiorczości akademickiej w USA istotny był też aspekt budowy więzi współpracy pomiędzy światem nauki a światem przemysłu