Przeskocz do treści

Najlatwiej nagrzewaja sie i prze-

Najłatwiej nagrzewają się i prze- wodzą ciepło piaski, naj trudniej torfy. Pośrednie miejsce zajmują gleby wapienne i gliniaste. Wspo- minaliśmy już przy ekspozycji siedlisk, że gleby wapienne zwłaszcza porowate, gromadzące VI sobie dużo powietrza należą do gleb ciepłych, które też z tej racji na terenach północnych i zimnych speł- niają rolę ostoi, siedlisk skupiających ciepłolubne gatunki. Oprócz natury samej gleby i makroklimatu na warunki termiczne podłoża wywiera znaczny wpływ ekspozycja miejsca i związany z tym mikroklimat. Na ogół eksponowane na południe i silnie nasłonecz- nione odkrywki w terenach górzystych znacznie się różnią od miejsc pobliskich, lecz zwróconych ku pół- nocy, ujawniają najczęściej inny skład florystyczny i odrębne zespoły zwierzęce, skupiające bardziej cie- płolubne gatunki, podobnie jak "oazy" gleb wapien- nych. Mozaikowość siedlisk Wpływ podłoża na zwierzęta zaznacza się pośrednio przez szatę roślinną, którą kształtuje wespół z czyn- nikami klimatycznymi. Podczas gdy klimat zadecy- dował przede wszystkim o wielkich formacjach flory- stycznych lądów, wpływ gleby na florę jest raczej lokalny, stwarzając wraz z mikroklimatem bardzo wyraźną mozaikowość siedlisk, często nawet na ma- leńkich odcinkach biosfery. Elton i Summerhayes badali faunę lądową Wyspy Niedźwiedziej, zagubionej wśród Morza Grenlandzkie- go między Nordcapem a Spitsbergenem, pozostającej w zasięgu jednej strefy makroklimatycznej, strefy burz i mgieł arktycznych. Jednak pomimo małych bardzo rozmiarów wyspy i ubóstwa na niej życia lądowego, tak bardzo korzystnego dla zrozumienia zależności zespołowych, liczącego zaledwie 170 gatun- ków roślin i 76 gatunków zwierząt, wyróżnili cały szereg drobnych siedlisk i zespołów, na które składają się: skały ptasie "fieldmark", zespoły traw i ziół, pola mchów, skały i głazy, małe kobierce mchów, tundra, wreszcie zbiorniki wodne. Życie wyraźnie układa się mozaikowo na tej wyspie, podobnie zresztą jak i gdzie indziej, a główną tego przyczyną są lokalne czynniki siedliskowe i podłoże. [przypisy: , , ]